امروز جمعه ՝ 1397/01/31    ■ Fri, Apr 20, 2018   



  
اندازه نوشته   A | A
آخرین اخبار 
فراخوان پنجمین همایش ملی متن‌پژوهی ادبی
سه‌شنبه، هجدهم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷، پنجمین همایش ملی متن‌پژوهی ادبی با موضوع «نگاهی تازه به سبک‌شناسی، بلاغت، نقد ادبی» در کتابخانۀ ملی برگزار خواهد شد. مباحث و مسائل مربوط به سبک‌شناسی و بلاغت و نقد ادبی از مهم‌ترین موضوعات مطالعات ادبی به شمار می‌آیند که هرچند در ظاهر دانش‌هایی جدا از هم در نظر گرفته می‌شوند، از نظرگاه‌های ...

پیام تسلیت فرهنگستان به مناسبت درگذشت دکتر وحیدیان کامیار
استاد ارجمند، دکتر تقی وحیدیان کامیار، پس از عمری تحقیق و تألیف در زبان‌شناسی و دستور زبان و صنایع ادبی، دار فانی را بدرود گفت. فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت ایشان را به بازماندگان و دوستان و شاگردانشان تسلیت می‌گوید و از خداوند برای آن مرحوم آرامش روان طلب می‌کند.

چهارصد و پنجاه و نهمین جلسۀ شورای فرهنگستان
دوشنبه، دوم بهمن‌ماه ۱۳۹۶، چهارصد و پنجاه و نهمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اعضای پیوسته و وابسته، به ریاست دکتر غلامعلی حدادعادل، در تالار دکتر شهیدی برگزار شد. تبریک به استاد دکتر محمدعلی موحد، عضو پیوستۀ فرهنگستان، به‌جهت تصحیح و انتشار کتاب مثنوی معنوی؛

دانشمند شریف و گوشه‌گیر
دوم بهمن‌ماه مصادف بود با دومین سالروز درگذشت استاد ابوالحسن نجفی، عضو پیوستۀ فقید فرهنگستان زبان و ادب فارسی. به همین مناسبت روزنامۀ ایران در شمارۀ ۶۶۹۹ خود مطلبی را دربارۀ زنده‌یاد استاد نجفی، به قلم دکتر علی‌اشرف صادقی، مدیر گروه فرهنگ‌نویسی و عضو پیوستۀ فرهنگستان، تحت عنوان «دانشمند شریف و گوشه‌گیر» منتشر کرده بود که در ادام ...
آخرين به روز رسانی ۱۳۹۵/۹/۱۸ - ۱۵:۲۴ نسخه قابل چاپ
    صد سال عشق مجازی
مکتب وقوع و طرز واسوخت در شعر قرن دهم
 
هم‌زمان با به روی کار آمدن صفویان در سال ۹۰۶ ق، غزل فارسی از سنّت پیشین خود که به نوعی عرفانی و آسمانی بود، جدا گشت و به سادگی گرایید و با زبانی عینی و ساده و خالی از بازی‌های صناعی و خیالی به گزارش عواطف صریح عاشق و معشوق و جزئیات رفتارها و احوال آن‌ها متمایل شد. این سبک واقع‌گرا در یک دورۀ یکصدساله در سراسر ایران مرکزی رواج یافت و به سوی شرق، تا ماوراءالنهر و شبه‌قارۀ هند، و به جانب غرب، تا آذربایجان و آسیای صغیر رفت و در همان زمان به «طرز وقوع» مشهور شد.
    غزل فارسی در قرن نهم حال و هوای صوفیانه و آسمانی دارد. غزل قرن یازدهم نیز آکنده از خیال‌ها و مضمون‌های باریک و نازک و دقیق است. در میانۀ این دو، غزل وقوعی قرن دهم است که نه مانند غزل صوفیانه میل به جهان آرمانی و حقایق آسمانی دارد و نه به شیوۀ غزل نازک‌خیال سبک هندی میل به برساختن خیال‌های شگفت، بلکه به گزارش راست و صریح حالات واقعی عاشقان و و معشوقان زمینی می‌پردازد. مجموعۀ حاضر که به بررسی و تحلیل این دورۀ یکصدساله اختصاص یافته، شامل یازده فصل است که در هریک از آن‌ها بخشی از مسائل مربوط به مکتب وقوع و طرز واسوخت در قرن دهم طرح شده است. فصل‌های یازده‌گانۀ کتاب عبارت‌اند از:
    ــ مقدمه: مسئله، روش و منابع (مسئلۀ شعر وقوع، ارزیابی و نقد وقوعی‌پژوهی، روش پژوهش، منبع‌شناسی پژوهش)؛
    ــ قرن دهم از چشم‌انداز سیاسی و اجتماعی (قدرت‌های سیاسی سدۀ دهم در قلمرو زبان فارسی، جغرافیای فرهنگی ایران در سدۀ دهم، مهاجرت در روزگار وقوعیان)؛
    ــ به‌سوی طرز تازه (چیستی طرز تازه، سدۀ نهم: شعر فارسی پیش از طرز تازه، سدۀ دهم: پیدایی سبک‌های گوناگون، رده‌بندی نهاوندی از سبک‌های شعر قرن دهم، نقد اصطلاح طرز تازه)؛
    ــ زیبایی‌شناسی و تبارشناسی وقوع (وقوع‌گویی چیست؟ مبانی زیبایی‌شناختی وقوعیان، تبار اصطلاح وقوع، آغازگر وقوع‌سرایی کیست؟ گسترش وقوع‌سرایی در قرن دهم، سرآمدان وقوع‌سرایی، ردّپای سعدی و امیرخسرو در دوران وقوع...)؛
    ــ عشق بشری، جوهرۀ غزل وقوعی (عشق به انسان و دیگر هیچ، اصول مهروروزی وقوعیان، لذت‌های عاشقان وقوعی)؛
    ــ بازیگران عشق وقوعی (شخصیت عاشق و حالات وی، معشوق و حالات وی)؛
    ــ ضیافت عشق در بزم‌های مهرورزی (بزم‌های مهرورزی در قرن دهم، تصویری زنده از مجلس بزم)؛
    ــ واسوخت و بیزاری از معشوق (دربارۀ واسوخت چه گفته‌اند؟ واسوخت چیست؟ گونه‌شناسی غزل واسوخت، مبدع واسوخت کیست؟ واسوخت‌سرایی تا یک قرن بعد)؛
    ــ شکل شعر در مکتب وقوع (سه جنبۀ فرم در ادبیات وقوعی، ترجیح حسب حال بر صناعت مضمون، بلاغت صدق، تصویر زبانی واقعیت: بازنمایی حال واقع، تصویر واقعیت در نگاره‌های وقوعی قرن دهم)؛
    ــ خوانش انتقادی مکتب وقوع (کتمان فردیت شاعر در مکتب وقوع، غیاب هویت فرهنگی در مکتب وقوع، وقوعیان به‌مثابۀ یک قشر اجتماعی، خلاقیت در چرخۀ گفتمان غالب، پژواک‌های سبکی: سبک و پادسبک...)؛
    ــ گزیدۀ هزار بیت وقوعی (گزارش راست و ساده از رفتارها، در اوصاف عشق وقوعی، عشق پنهان، دیدارها و نگاه‌ها، شخصیت معشوق، حالات و رفتارهای معشوق، حالات و رفتارهای عاشق، ذوق‌ها و لذت‌های وقوعیان، بزم وقوعی: آداب مجلس).
    گزیدۀ شعر واسوخت و کتابنامه بخش‌های پایانی این مجموعه را تشکیل می‌دهد.
    کتاب صد سال عشق مجازی: مکتب وقوع و طرز واسوخت در شعر قرن دهم، نوشتۀ دکتر محمود فتوحی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که انتشارات سخن آن را در ۴۸۰ صفحه و با شمارگان ۱۱۰۰ نسخه، به بهای ۵۵۰۰۰۰ ریال منتشر کرده است.
معرفی: مرتضی قاسمی
 
تاريخچه   |    اساسنامه   |    دربارۀ وبگاه   |    نشر آثار   |    خبرنامهٔ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی