امروز شنبه ՝ 1396/03/06    ■ Sat, May 27, 2017   



  
اندازه نوشته   A | A
آخرین اخبار 
امضای تفاهم‌نامۀ همکاری میان فرهنگستان و ترم‌نت
دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و خانم دکتر گابریله ساوبرر، مدیر ترم‌نت، یادداشت تفاهم همکاری‌ای را حوزة علم اصطلاح‌شناسی امضاء کردند. بر اساس این یادداشت تفاهم مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی در حوزۀ علم اصطلاح‌شناسی به فرهنگ ترم‌ترم (TermTerm) افزوده خواهد شد.

گزارش شصت‌وهشتمین نشست ماهانۀ فرهنگستان
دوشنبه، هجدهم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۶، شصت‌وهشتمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.

گزارش نشست فرهنگستان در سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی کتاب
یکشنبه، هفدهم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۶، آیین رونمایی دو کتاب فرهنگ جامع زبان فارسی (جلد دوم) و دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، در سرای اهل قلم سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی کتاب برگزار شد. در این مراسم آقایان دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، استاد اسماعیل سعادت، مدیر گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی، دکتر علی‌اشرف صادقی، مدی ...

افتتاح نمایشگاه چهره‌های زبان و ادب فارسی در حوزۀ هنری
شنبه، شانزدهم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۶، نمایشگاه آثار نقاشی امیربهادر شاهرخی، با عنوان «چهره‌های ماندگار زبان و ادبیات فارسی»، به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، در گالری ابوالفضل عالی واقع در حوزۀ هنری افتتاح شد. آثار ارائه‌شده در این نمایشگاه عموماً مربوط به اعضای فعلی و درگذشتۀ شورای فرهنگستان زبان و ...
آخرين به روز رسانی ۱۳۹۵/۹/۱۸ - ۱۵:۲۴ نسخه قابل چاپ
    صد سال عشق مجازی
مکتب وقوع و طرز واسوخت در شعر قرن دهم
 
هم‌زمان با به روی کار آمدن صفویان در سال ۹۰۶ ق، غزل فارسی از سنّت پیشین خود که به نوعی عرفانی و آسمانی بود، جدا گشت و به سادگی گرایید و با زبانی عینی و ساده و خالی از بازی‌های صناعی و خیالی به گزارش عواطف صریح عاشق و معشوق و جزئیات رفتارها و احوال آن‌ها متمایل شد. این سبک واقع‌گرا در یک دورۀ یکصدساله در سراسر ایران مرکزی رواج یافت و به سوی شرق، تا ماوراءالنهر و شبه‌قارۀ هند، و به جانب غرب، تا آذربایجان و آسیای صغیر رفت و در همان زمان به «طرز وقوع» مشهور شد.
    غزل فارسی در قرن نهم حال و هوای صوفیانه و آسمانی دارد. غزل قرن یازدهم نیز آکنده از خیال‌ها و مضمون‌های باریک و نازک و دقیق است. در میانۀ این دو، غزل وقوعی قرن دهم است که نه مانند غزل صوفیانه میل به جهان آرمانی و حقایق آسمانی دارد و نه به شیوۀ غزل نازک‌خیال سبک هندی میل به برساختن خیال‌های شگفت، بلکه به گزارش راست و صریح حالات واقعی عاشقان و و معشوقان زمینی می‌پردازد. مجموعۀ حاضر که به بررسی و تحلیل این دورۀ یکصدساله اختصاص یافته، شامل یازده فصل است که در هریک از آن‌ها بخشی از مسائل مربوط به مکتب وقوع و طرز واسوخت در قرن دهم طرح شده است. فصل‌های یازده‌گانۀ کتاب عبارت‌اند از:
    ــ مقدمه: مسئله، روش و منابع (مسئلۀ شعر وقوع، ارزیابی و نقد وقوعی‌پژوهی، روش پژوهش، منبع‌شناسی پژوهش)؛
    ــ قرن دهم از چشم‌انداز سیاسی و اجتماعی (قدرت‌های سیاسی سدۀ دهم در قلمرو زبان فارسی، جغرافیای فرهنگی ایران در سدۀ دهم، مهاجرت در روزگار وقوعیان)؛
    ــ به‌سوی طرز تازه (چیستی طرز تازه، سدۀ نهم: شعر فارسی پیش از طرز تازه، سدۀ دهم: پیدایی سبک‌های گوناگون، رده‌بندی نهاوندی از سبک‌های شعر قرن دهم، نقد اصطلاح طرز تازه)؛
    ــ زیبایی‌شناسی و تبارشناسی وقوع (وقوع‌گویی چیست؟ مبانی زیبایی‌شناختی وقوعیان، تبار اصطلاح وقوع، آغازگر وقوع‌سرایی کیست؟ گسترش وقوع‌سرایی در قرن دهم، سرآمدان وقوع‌سرایی، ردّپای سعدی و امیرخسرو در دوران وقوع...)؛
    ــ عشق بشری، جوهرۀ غزل وقوعی (عشق به انسان و دیگر هیچ، اصول مهروروزی وقوعیان، لذت‌های عاشقان وقوعی)؛
    ــ بازیگران عشق وقوعی (شخصیت عاشق و حالات وی، معشوق و حالات وی)؛
    ــ ضیافت عشق در بزم‌های مهرورزی (بزم‌های مهرورزی در قرن دهم، تصویری زنده از مجلس بزم)؛
    ــ واسوخت و بیزاری از معشوق (دربارۀ واسوخت چه گفته‌اند؟ واسوخت چیست؟ گونه‌شناسی غزل واسوخت، مبدع واسوخت کیست؟ واسوخت‌سرایی تا یک قرن بعد)؛
    ــ شکل شعر در مکتب وقوع (سه جنبۀ فرم در ادبیات وقوعی، ترجیح حسب حال بر صناعت مضمون، بلاغت صدق، تصویر زبانی واقعیت: بازنمایی حال واقع، تصویر واقعیت در نگاره‌های وقوعی قرن دهم)؛
    ــ خوانش انتقادی مکتب وقوع (کتمان فردیت شاعر در مکتب وقوع، غیاب هویت فرهنگی در مکتب وقوع، وقوعیان به‌مثابۀ یک قشر اجتماعی، خلاقیت در چرخۀ گفتمان غالب، پژواک‌های سبکی: سبک و پادسبک...)؛
    ــ گزیدۀ هزار بیت وقوعی (گزارش راست و ساده از رفتارها، در اوصاف عشق وقوعی، عشق پنهان، دیدارها و نگاه‌ها، شخصیت معشوق، حالات و رفتارهای معشوق، حالات و رفتارهای عاشق، ذوق‌ها و لذت‌های وقوعیان، بزم وقوعی: آداب مجلس).
    گزیدۀ شعر واسوخت و کتابنامه بخش‌های پایانی این مجموعه را تشکیل می‌دهد.
    کتاب صد سال عشق مجازی: مکتب وقوع و طرز واسوخت در شعر قرن دهم، نوشتۀ دکتر محمود فتوحی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که انتشارات سخن آن را در ۴۸۰ صفحه و با شمارگان ۱۱۰۰ نسخه، به بهای ۵۵۰۰۰۰ ریال منتشر کرده است.
معرفی: مرتضی قاسمی
 
تاريخچه   |    اساسنامه   |    دربارۀ وبگاه   |    نشر آثار   |    خبرنامهٔ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی